Home ΟΡΑΜΑ Η τέχνη δεν έχει όρια

Η τέχνη δεν έχει όρια

Η τέχνη είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και ο άνθρωπος. Κάθε είδος τέχνης καθορίζεται από το χρόνο και εκφράζει την ανθρωπότητα στις ιδέες, τους πόθους, τις ανάγκες και τις ελπίδες μιας κοινωνίας αποτυπώνοντας μιας κατάσταση που λαμβάνει χώρα σε μια δεδομένη στιγμή της ιστορίας. Ταυτόχρονα όμως, η τέχνη προχωρεί πέρα από αυτά τα όρια που είναι καθορισμένα από την εποχή της και δημιουργεί μια υποσχόμενη σταθερή ανάπτυξη. Σε όλες τις μορφές της εξέλιξής της, η τέχνη πάντοτε εμπεριέχει μια μαγεία η οποία συναρπάζει τον άνθρωπο και τον βοηθάει να δαμάσει τον ανεξερεύνητο κόσμο.

Η τέχνη ως μέσο φέρνει τον άνθρωπο σε μια κατάσταση ισορροπίας με το γύρω κόσμο και αφού δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει μόνιμη ισορροπία μεταξύ του ανθρώπου και του γύρω κόσμου, ακόμα και στην εξελιγμένη κοινωνία, η ιδέα αυτή υποδηλώνει πως η τέχνη δεν ήταν αναγκαία μόνο στο παρελθόν, αλλά θα παραμένει πάντοτε μια ανάγκη. Υπάρχει στην τέχνη κάτι που εκφράζει μιαν αναλλοίωτη αλήθεια. Κι αυτό είναι που μας καθιστά ικανούς να συγκινούμαστε απλά κοιτάζοντας προϊστορικές ζωγραφιές των σπηλαίων.

Ο άνθρωπος αισθάνεται την ανάγκη να απολαμβάνει κάθε είδος τέχνης, ποίηση, ζωγραφική, μουσική, θέατρο, γιατί είναι ψυχαγωγικό να ταυτίζει κανείς τον εαυτό του με έναν πίνακα ζωγραφικής, με ένα μουσικό κομμάτι, η με τα πρόσωπα ενός διηγήματος. Η τάση μας να ανταποκρινόμαστε στο μη πραγματικό, μας κάνει να το αισθανόμαστε ακόμα εντονότερα από ότι την ίδια την πραγματικότητα. Μέσω της τέχνης, βρίσκουμε εκείνη την ευτυχισμένη ελευθερία που η καθημερινότητα μας στερεί, και ενώ μας αιχμαλωτίζει με έναν διαφορετικό τρόπο από την πραγματικότητα, αυτή η πρόσκαιρη αιχμαλωσία αποτελεί ακριβώς και την φύση της ευχαρίστησης εκείνης που προκαλείται ακόμη και από δραματικά έργα!.

Είναι φανερό πως ο άνθρωπος επιθυμεί να είναι κάτι παραπάνω από τον εαυτό του μονάχα. Θέλει να νοιώθει ολοκληρωμένος. Θέλει να βγει από τα περιορισμένα όρια της δικής του ζωής και να αναφέρεται σε κάτι έξω από τον εαυτό του, το οποίο ταυτόχρονα να είναι και ουσιαστικό για τον εαυτό του. Προσπαθεί να ενώσει στην τέχνη το περιορισμένο εγώ του σε μια συνολική ύπαρξη, και να κάνει πιο κοινωνική την ατομικότητά του. Ο Μπρέχτ τονίζει ότι σε μια κοινωνία, το άμεσο αποτέλεσμα του έργου τέχνης είναι να καταπνίγει τις κοινωνικές διακρίσεις έτσι ώστε να δημιουργείται ένα σύνολο που δεν είναι χωρισμένο σε τάξεις, αλλά είναι καθολικά ανθρώπινο. Μέσα από την τέχνη, η ατομικότητα έρχεται δεύτερη κι αυτό που έρχεται πρώτο είναι η συμμετοχή στη εμπειρία γιατί η τέχνη μας βοηθάει να εκφράσουμε την άπειρη ικανότητα του ανθρώπου να συμμερίζεται ιδέες και εμπειρίες.
Μέσα στον αλλοτριωμένο κόσμο που ζούμε, την κοινωνική πραγματικότητα πρέπει να την αναπαράγουμε με τρόπο συναρπαστικό, κάτω από νέο φως και μέσω της αλλοτρίωσης του αντικειμένου και των χαρακτήρων. Τα έργο τέχνης πρέπει να συναρπάζει το ακροατήριο όχι με παθητική ταύτιση, αλλά με επίκληση στη λογική πράγμα που απαιτεί δράση και απόφαση, έτσι ώστε ο θεατής να κάνει κάτι πιο παραγωγικό από μια απλή παρακολούθηση ή παρατήρηση του έργου.
Η δουλειά του καλλιτέχνη είναι μια διαδικασία ύψιστα συνειδητή και λογική, στο τέλος της οποίας το έργο τέχνης προβάλλει ως δαμασμένη προσωπική πραγματικότητα, και καθόλου ως μια κατάσταση έμπνευσης που πηγάζει από παραλήρημα. Για να είναι κανείς καλλιτέχνης πρέπει να συλλαμβάνει να συγκρατεί και να μεταμορφώνει την εμπειρία σε μνήμη, τη μνήμη σε έκφραση και την έκφραση σε μορφή. Πρέπει επίσης να ξέρει τη δουλειά του, να τη χαίρεται, να καταλαβαίνει τους κανόνες τις μορφές και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να δαμάσει την φύση και να την υποτάξει στη σύμβαση της τέχνης.
Aesthetics and Art 2008, G.Zografidis, G. Kougioumoutzakis.

 
  • GREEK
  • ENGLISH